Horen is niet luisteren.

Echt luisteren loont!

Mariëlle en Cindy drinken samen een kop koffie. Mariëlle is net gescheiden. Ze zit nog vol van het hele verhaal en vertelt haar vriendin hierover. Voor een oppervlakkige waarnemer lijkt het alsof Cindy luistert…… Maar door haar hoofd gaan allerlei gedachten: tuurlijk, je bent echt niet de enige die is gescheiden; het is tijd om verder te gaan. Het zou haar helpen weer aan het werk te gaan en wat af te vallen; dat zou ik tenminste doen. Ik hoop dat mij dit niet overkomt.

Cindy denkt dat ze goed luistert. Ze praat niet , ze onderbreekt Mariëlle niet, ze zit niet op haar stoel te wiebelen, dus luistert ze goed. Toch? Wat ze echt doet is horen. Ze hoort haar vriendin. Ze doet precies datgene wat wij meestal doen. En dat is niet luisteren.

Als dreumes leren we praten en horen wat andere zeggen. We groeien op en leren lezen, schrijven en nog meer nuttige vaardigheden. Maar heel weinig van ons leren echt luisteren, naar mijn mening één van de meest essentiële vaardigheden die een mens kan hebben. Tijdens trainingen en coachgesprekken komt deze vaardigheid ook altijd aan de orde .

Afbeelding www.a-rana-original.nl

Echt luisteren, vraagt om je volledige aandacht en focus. Misschien is aanwezigheid een beter woord. Echt luisteren is aanwezig zijn voor de ander. Verbinding hebben met de ander. Het levert je nog wat op ook!

Een betere relatie met je partner, met je kinderen, betere communicatie op je werk, minder misverstanden met anderen, een rustiger en minder stressvol leven. Als we dan de wet van de wederkerigheid van Robert Cialdini (Invloed) erbij betrekken, betekent dit dat als je zelf goed luistert, anderen ook graag naar jou willen luisteren. Dat is toch een mooie extra bonus.

Echt luisteren is een vaardigheid. Het is dus te leren. Er zijn diverse boeken over geschreven. Deze kernpunten komen daarin naar boven drijven:

1. Iedereen kan leren echt te luisteren. De één zal er beter in worden dan de ander, maar echt luisteren gaat niet over je schoolopleiding, het saldo van bankrekening of je populariteit. Hoewel, echt luisteren heeft zeker een super invloed op je emotionele bankrekening (Stephen Covey, The 7 habits). Mannen en vrouwen kunnen echt leren luisteren. Weet je wie de beste luisteraars zijn? Jonge kinderen. Zij hebben nog het vermogen om alles uit hun handen te laten vallen en zich intens te focussen op iets of iemand.
2. Luisteren is een werkwoord. Veel mensen denken dat luisteren een passieve handeling is. Het enige dat je hoeft te doen is er te zijn. Echt luisteren vraagt aandacht, niet alleen voor de woorden. Ook voor de lichaamstaal en voor wat niet gezegd wordt. Om mensen hun verhaal te laten doen moet je ook reageren. Dat hoeft niet in woorden. Dat kan ook door je gezichtsuitdrukking, een hoofd knikje, een handgebaar of hm, hm. Op die manier laat je merken dat je volledig aanwezig bent.
3. Luisteren betekent het lawaai in jezelf uit zetten. Voor mij, met zo’n hoofd dat altijd maar doorpraat, een lastige…. Oh, dat zou ik nooooit doen; dat ie niet snapt dat dit niet gaat werken; ik zou in dat geval …  Oordelen, kritiek, je goed bedoelde advies of voorstel, NEGEREN die drang om het probleem voor de ander op te lossen. Hoe goed bedoelt ook. De meeste mensen zitten hier niet op te wachten. Ze willen gewoon hun verhaal kwijt! Echt waar. Je hebt vast een moment meegemaakt dat jij diegene was. Dan weet je ook nog wel hoe storend het was dat de ander er doorheen tetterde.
4. Luisteren zonder jezelf te verdedigen. Soms vertelt iemand je iets dat over jou gaat of iets dat je niet wilt weten. Dan sluit je je af of je probeert het recht te praten. Wil je echt luisteren dan moet je op zo’n moment je emoties en de behoefte jezelf te verdedigen even parkeren. Misschien vind je dat het verhaal van de spreker niet klopt of dat het je onrecht doet; dat kan, want het is zijn of haar verhaal. Het gaat niet over gelijk of ongelijk.
5. Luisteren is onzelfzuchtig. Het gaat dus niet over jou en jouw verhaal en wat jij al eens hebt meegemaakt. Dat vertel je maar op een ander moment. Een mooie quote van Michael P. Nichols (The lost art of listening): ‘Luisteren is geen behoefte die we hebben, het is een cadeau dat we geven’.

Welke situatie heb jij meegemaakt waarin echt luisteren het verschil heeft gemaakt? Voor jezelf of voor de ander. Je kunt jouw verhaal onder deze blog kwijt. Ik luister er graag naar.

Met dank aan Rana Dieleman voor het gebruik van de toepasselijke afbeelding!

Hetty Hanekamp is de oprichter van Factor H en de bedenker van Personeelsmarketing Blueprint.

Vanaf 2009 helpt zij ondernemers, die moeten leidinggeven, dat op een simpele, gemakkelijke manier, in minder tijd te doen.